2. Pisortat ingerlatsinerat aamma kiffartuussinerat ataatsimut isigalugu

2024-mi Kalaallit Nunanni pisortat ingerlatsinerinut kiffartuussinerinullu 14.278 mio. kr.-init aningaasat atorneqarsimapput. Tamanna 2023-mut sanilliutissagaanni 1,8 pct.-inik qaffariaateqarpoq, 2023-mi pisortat aningaasat atugaat 14.027 mio. kr.-iusimapput.

 

Pisortat ingerlatsineranni aamma kiffartuussineranni isumaginninnermut aningaasat atorneqartut qaffasinnerpaasimapput. Isumaginninnermut aningaasat atorneqarsimasut ukununnga atorneqarsimapput; ilaqutariinnik, meeqqanik, innarluutilinnik aamma utoqqarnik isumaginninnermut, pinaveersaartitsinermut, aningaasanillu isumaginninnermut, isumaginninnermik suliffeqarfinnut il.il. 2024-mi isumaginninnermut aningaasat atorneqartut 7,7 pct.-imik qaffassimapput 4.124 mio. kr.-iusimallutik.

 

Pisortat ingerlatsineranni kiffartuussinerannilu aningaasanik atuiffiunerit tullerivaat ilinniartitaaneq. 2024-mi 2.220 mio. kr.-it ilinniartitaanermut atorneqarsimapput. 2023-mut sanilliullugu 18,1 pct.-imik appasinnerullutik, Kommuneqarfik Sermersuumi annertuumik sanaartornermut atuisoqarsimavoq .

 

Peqqinnissaqarfiit ass. napparsimaveqarfiit, nalinginnaasumik nakorsiartarfiit, kigutilerisarfiit il.il. Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqarput. 2024-mi peqqinnissamut politikkikkut ingerlanneqartut 2.001 mio. kr.-inik atuiffiusimapput 2023-mut sanilliullugu 7,8 pct.-inik qaffassimallutik.

 

Kommunit aamma Namminersorlutik Oqartussat allaffissornikkut ingerlatsineri nalinginnaasumik pisortat kiffartuussinerinut ilaapput. 2024-mi nalinginnaasumik pisortat kiffartuussinerinut 1.863 mio. kr.-it aningaasat atorneqarsimapput 2,9 pct.-inik appariarsimallutik.

 

Takussutissiaq 2.1.
Pisortat allaffissornerannut kiffartuussinerannullu aningaasat atorneqartut sulianut immikkoortiterlugit

 

 

2020

2021

2022

2023

2024

 

 

Mio. kr.

  

Aningaasat atorneqartut katillugit ........

12.612

12.671

13.000

14.027

14.278

 

Pisortat kiffartuussinerat ................

2.942

3.055

3.103

3.341

3.441

1

Nalinginnaasumik pisortat kiffartuussineri .....

1.673

1.721

1.831

1.919

1.863

2

Illersornissaq ............................

251

294

278

323

360

3

Inuiaqatigiinni toqqissisimaneq isumannaassuserlu .......................

1.018

1.040

994

1.099

1.217

 

Aningaasaqarneq avatangiisillu...........

1.612

1.474

1.470

1.471

1.613

4

Aningaasaqarnermut tunngasut .............

1.378

1.223

1.226

1.203

1.322

5

Avatangiisit innarlitsaaliorneqarnerat .........

234

251

243

268

291

 

Inuiaqatigiit aamma isumaginninneq........

8.058

8.142

8.427

9.215

9.224

6

Inissiat aamma pisortat illuutaat .............

225

274

345

339

387

7

Peqqinnissamut Isumaginnittoqarfik .........

1.957

1.818

1.796

1.856

2.001

8

Sunngiffik, kulturi upperisarlu ...............

434

441

443

481

492

9

Ilinniartitaaneq ..........................

2.050

2.065

2.120

2.709

2.220

10

Isumaginninneq .........................

3.392

3.543

3.722

3.830

4.124

Malugiuk. Naatsorsuutit ataatsimoortinneqarput, taamaattumik ENS 1995 malillugu suliarineqarmata pisortaqarfiit akornanni nuussinerit ilaanngillat. Taamaasilluni 2024-mi ingerlatseqatigiiffinnut immikkut inatsisitigut akisussaaffimmik tunineqarsimanngitsunut aningaassaliissutit 32 mio kr.-iusut kisitsisinut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Najoqqutaq: https://bank.stat.gl/OFNFUNK

 

Aningaasaqarnermut tunngasut tassaapput nalinginnaasumik aningaasaqarnermut, niuernermut, suliffeqarnermut aamma pisortat ingerlataanut nunalerinermut, aalisarnermut, piniarnermut, nukissiuuteqarnermut, aatsitassanut, assartuinernut/angallassinernut, attaveqaqatigiinnernut kiisalu aningaasaqarneq pillugu ilisimatusarnernut tunngasut. 2024-mi aningaasaqarnermut tunngasunut 1.322 mio. kr.-it atorneqarsimapput.

 

Immikkoortumut inissiat aamma pisortat illuutaanut uku ilaapput; inissianik attartukkanik aqutsineq, inissialiorneq, sanaartorfigissaaneq, imermik pilersuineq, aqqusinernik qulleqartitsineq, inissiat aamma pisortat illuutaat pillugit ilisimatusarneq ineriartortitsinerlu kiisalu inissianik pisortallu illuutaannik allaffissornikkut ingerlatsineq. 2024-mi 387 mio. kr. inissianut aamma pisortat illuutaanut atorneqarsimapput.

 

Takussutissiami 2.2-mi takuneqarsinnaapput pisortat ataatsimut ingerlatsinermut kiffartuussinermullu aningaasat atugaat aamma isertitaat, aningaasarsiorneq tunngavigalugu agguataarneqarsimasut.

 

Takussutissiaq 2.2
Pisortat allaffissornerannut kiffartuussinerannullu aningaasat atorneqartut aningaasarsiorneq tunngavigalugu agguataarlugit

 

 

2020

2021

2022

2023

2024

 

 

Mio. kr.

1.

Ingerlatsinermut aningaasat atorneqartut ...

11.587

11.619

11.936

12.209

13.033

1.1

Atuinerit katillugit .......................

9.461

9.507

9.742

9.976

10.575

1.2

Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit ..

2.127

2.113

2.194

2.234

2.458

 

 

 

 

 

 

 

2.

Aningaasaliinermi aningaasat atorneqartut ..

1.025

1.052

1.064

1.818

1.245

2.1

Pigisanut nalilinnut aningaasat atorneqartut iluarsisat .............................

945

917

935

1.744

1.136

2.2

Aningaasaliissutinik nuussinerit  ..........

79

134

129

74

109

 

 

 

 

 

 

 

A.

Aningaasat atorneqartut katillugit 

12.612

12.671

13.000

14.027

14.278

 

 

 

 

 

 

 

3.

Ingerlatsinermi isertitat ..................

12.868

12.783

13.597

14.138

14.828

3.1

Inuussutissarsiutinit isertitat ..............

754

743

751

798

839

3.2

Pigisanit nalilinnit isertitat ................

337

388

423

457

346

3.3

Nioqqutissiornermi aamma eqqussuinermi akileraarutit ...........................

1.239

1.233

1.389

1.460

1.450

3.4

Ingerlaavartumik akileraarutit .............

4.907

4.913

5.314

5.414

5.724

3.5

Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit allat

5.631

5.506

5.720

6.009

6.468

 

 

 

 

 

 

 

4.

Aningaasaliissutinit isertitat ..............

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

 

 

B.

Isertitat katillugit......................

12.868

12.783

13.597

14.138

14.828

 

 

 

 

 

 

 

C.

Ingerlatsinermi sinneqartoorutit (3-1) (sipaakkat tamakkerlugit)

1.281

1.164

1.661

1.928

1.795

 

 

 

 

 

 

 

D.

Ingerlatsinermi aamma aningaasaatinit/pigisanit nalilinnit sinneqartoorutit (B-A)
(atorneqarsinnaalersut, ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit)..................  

256

112

597

110

550

Malugiuk. Naatsorsuutit ataatsimoortinneqarput, taamaattumik ENS 1995 malillugu suliarineqarmata pisortaqarfiit akornanni nuussinerit ilaanngillat. Taamaasilluni 2024-mi ingerlatseqatigiiffinnut immikkut inatsisitigut akisussaaffimmik tunineqarsimanngitsunut aningaassaliissutit 32 mio kr.-iusut kisitsisinut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Najoqqutaq: https://bank.stat.gl/OFNREAU aamma https://bank.stat.gl/OFNREAI

 

2024-mi pisortat aningaasaqarnerat 550 mio. kr.-inik pitsaanerulerput. 2023-mut sanilliullugu sinneqartoorut annikilleriarpoq, taamani pisortat aningaasaqarnerat 110 mio. kr.-inik sinneqartooruteqarput. pitsanngoriaat kommuneqarfinni pivoq, 2024-mi ingerlatanit isertitat aamma akileraarutinit isertitat annertusineri pigisanillu aningaasartuutit annikillineri tassunga pissutaapput.

 

Pisortat aningaasaqarneranni aningaasat nunatta karsiata DAU-saldoanut imaluunniit kommunit naatsorsuutaanut taputartuunneqannginnissaa pingaarpoq. DAU ingerlatsineq (drift), Anlæg (sanaartorneq) aamma atortitsinermit (Udlån) naalisagaavoq. Pisortat aningaasaqarnerat pillugu kisitsisitigut paasissutissani atortitsineq (udlån) aningaasanik atuinertut isigineqanngilaq, aningaasanik nuussinertut aningaasanik atorsinnaasanut sunniinngitsutut kisitsisitigut paasissutissani isigineqarpoq. Taamatuttaaq Sanaartornermut Iluarsisaassisarnermullu aningaasaateqarfimmi ukiumiit ukiumut nuussisarnerit kisitsisitigut paasissutissani Pisortat aningaasaqarneranni ilanngunneqanngillat. Taakku sipaakkanut ilanngunneqarput, aningaasanik nuussinertut isigineqarlutik.

 

Pisortat kiffartuussinerannik suliaqarnermut aningaasat atorneqartut – pisortat atuinerat – tassaapput atorfilinnut akissarsititsineq, pigisanit nalilinnit aningaasanik atuineq aamma tunisassiornermi atuineq taakkunannga ilanngaatigineqarput nioqqutissanik kiffartuussinermillu tunisinermi isertitat. Atuinermut atorneqartut annerpaartarivaat pisortaqarfinni sulisunut akissarsisitsinerit. 2024-mi akissarsisitsinermut aningaasat atorneqartut 5,2 pct.-imik qaffapput, aningaasanngorlugu 5.800 mio. kr.-iullutik. Tunisassiornermi atuinermilu 5,3 pct.-inik qaffattoq, aningaasanngorlugu 5.041 mio. kr.-ininik. Nioqqutissanik kiffartuussinermillu tunisineq 2,1 pct.-inik apparpoq, aningaasanngorlugu 1.051 mio. kr.-iullutik. Pisortat atuinerat tamakkerlugu 10.575 mio. kr.-usimavoq 6,0 pct.-inik qaffassimalluni., kapitali 8-mi tabel 1a takuuk.

 

Pisortat aningaasaliinerat tassaapput aalajangersimasunut aningaasaliinerit nutaanik pigisanillu nalilinnik pisinerit akigisaqarnerillu. Pigisanut nalilinnut aningaasat atorneqartut iluarsisat katillugit 608 mio. kr.-inik apparput 2024-mi 1.136 mio. kr.-inngorlutik. Pisortat aningaasaliisarnerannut aamma ilaapput piginneqatigiiffinnut, inuit angerlarsimaffiinut namminersortunut iluanaarniarfiunngitsumik suliffeqarfinnut aningaasaliilluni nuussinerit. Aningaasaliissutinik nuussinerit ataatsimut isigalugu 35 mio. kr.-inik qaffaput 109 mio. kr.-inngorlutik. 2024-mi pisortat aningaasaliineri apparput 31,5 pct.-imik 1.245 mio. kr.-inngorlutik.

 

Pisortat isertitaat ataatsimut isigalugu 690 mio. kr.-inik qaffapput, 14.828 mio. kr.-nik amerlatigalutik 4,9 pct.-inik qaffassimallutik. Taakkunannga ingerlaavartumik aningaasanik nuussinernut 43,6 pct.-it 6.468 mio. kr.-it atorneqarsimapput. Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit allat tassaapput Danmarkimiit ataatsimoortumik, EU-mit akiliinerit, naalagaaffiup avatangiisinik pitsanngorsaanissamut ilanngussai, Nationalbankimi sinneqartoorutinit Kalaallit Nunaannut tuttussat kiisalu naalagaaffiup ingerlataasa aningaasartuutiginerinut taarsiissutit/utertitsissutit. Ingerlaavartumik akileraarutinit isertitat 311 mio.kr.-ernik qaffassimapput 5,7 pct.-inik qaffassimallutik, aningaasanngorlugu 5.724 mio. kr.-iulluni.